Lengala: Moriana wa sefuba

E tsebahala ka lengana – Artemisia afra – ke semela se nang le monko monate setsebahalang ka wildeals (Afrikaans), umhlonyane (Xhosa le Zulu) and lengana(Sotho le Tswana).

E nale mefuta e kabang 400 ya Artemisia lefatshe lohle, boholoba e sebedisi jwalo ka moriana empa A.

Afra ke ona mofuta feela sele hae sehlopheng seo.

E sebediswa bakeng sa melemo ya ona e fapaneng Artemisia e thusa ka ho laola malaria,hlooho, manywa le ho nylla takatso ya dijo.

Ho tjhesa makgasi le ho hema mosi wa yona ho thusa ha o kwaleha moya, e laola mokgohlane o tlwaelehieleng, ho hohlola, diso mmetsong, tshwaetso le asthma.

Methapo, dikutu le makgasi di sebediswa le lokisetswa e le seno, sepeiti, seretse, ho hlatswa mmele kapa setlotso.

Hape e ya tsujwa, ka senifi kapa seno sa tee e babang.

O ka enka jwalo ka tee, setlanma sa letswejane,ho sijwa le ho ntsha manyowa.

E nngwe ya diketsahalo tse tlwaelehileng ke ho kenya makgasi a foreshe ka hara nko ho e kibolla le ho emisa mokola.

E sebediswa hape dikausung ho maoto monko monate le ho inelwa boranting.

E sebediswa hape ele sefafatsi sa tlhaho se bolayang dikoknyana le dirurubele. Makgasi a futhumetseng a sebediswa ho phuthela moo ho ruruhileng le manonyeletso a bohoko ho fokotsa Bohloko ha setlotso se tswakwa e tlotswe ho laola methapoe ruruhileng.

Dithuto di netefatsa hore tshebediso ya setlama e tswelapele mme sebediswa ho laola mafu a kang tswekere, mafu a pelo le methapo,

mofetshe, ho feelwa ho ntse ho fuputswa. Diphuphutso tse ding dintse di fuputsa ka tshebediso ya Artemisia ho thibela coccidiosis ditsonyaneng tsa kgoho.

• BALA HAPE: Mariha: Tsela ya ho futhumala sehleng sa Mariha

Ho nale tshebediso tse nne tse fuweng tokelo ya A. afra, tse pedi di lefung la tswekere, e nngwe e lefung la mofetshe mme e nngwe lefung la tswekere le lefu la pelo le methapo.

• Translator: Karabelo Molapo