Puo ya lapeng, puo ya pelo: Hobaneng puo ya mme e le motheo wa thuto
Puo ha se mantswe feela; ke kgokahano ya pele pakeng tsa ngwana le lefatshe. Ho tloha dipineng tsa ho robatsa tse binelwang masea a sa tswalwang, ho isa mantsweng a pele a kang “’mme” le “ntate,” puisano e qala ka puo e phediswang lapeng. Ke moo boitsebahatso bo qalang ho aha metso.
Ha ho ketekwa dilemo tse 25 tsa International Mother Language Day, molaetsa o hlaka: puo ya pele e bopa motho ka botlalo—jwaloka moithuti, monahanyi le setho sa setjhaba. Ha bana ba utlwa dipale, dipina le meqoqo ka puo ya bona ya mme, ba haha motheo o tiileng wa ho bala, ho ngola le ho ithuta.
UNESCO e bontsha hore bana ba qalang thuto ka puo ya habo bona ba atisa ho ba le bokgoni bo matla ba ho nahana le katleho ya sekolo. Patlisiso ya Global Partnership for Education (GPE) le yona e re bana bana ba nka karolo ka mafolofolo ka phaposing: ba botsa dipotso, ba fana ka dikarabo, mme ba utlwisisa ditaba ka botebo.
Ka ho hlokomela sena, TaRL Africa le Pratham International ba thehile mokgwa wa Learning Language from Familiar to Formal (L2F2). Mokgwa ona o thusa barutwana ho tloha puong eo ba e tsebang ho ya puong ya semmuso ya ho ruta, ntle le ho lahlehelwa ke kutlwisiso kapa boitshepo.
Qetellong, ho hlompha puo ya mme ke ho hlompha seriti sa motho le phapang ya setso. Lefatsheng le kopaneng kajeno, dipuo ke dikgwele tse ropang batho hammoho. Ha re sireletsa dipuo tsa rona tsa lapeng, re sireletsa dipale tsa rona, mathata a rona le diphihlello tsa rona.
